ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-

Tuğba ÖZDEMİR [1] , Mehmet Ali Çakmak [2]

83 395

Geçmiş kültürlerde insanlar sembolik anlatımı yazı diline göre daha sık kullanmışlardır. Kilim ve halı sanatı diğer el sanatı dallarında olduğu gibi tarihe tanıklık etmiş ve Türk kültür tarihimizin belgesi olarak günümüze kadar gelmiştir. Bu çalışmanın amacı “El sanatlarımıza sahip çıkmak, geçmişe sahip çıkmak, geleceğe ışık tutmaktır” sözüne katkı sağlamak amacıyla ortaokul öğrencilerinin Türk kültür tarihi açısından halı ve kilim motiflerinin dili hakkındaki görüşlerini incelemektir. Tarihimizi Bozkır kültüründen günümüze getiren sanat değerlerini böyle çalışmalarla geleceğe taşımak gerekmektedir. Ortaokul öğrencilerinin sahip oldukları kültürel görüşlerini incelemenin alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme kullanılmıştır. Çalışma grubunu; amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örneklem oluşturmuştur. Bu kapsamda çalışma grubuna; 65 yedinci ve 32 sekizinci sınıftan olmak üzere 97 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracında “halı ve kilim”, “Pazırık halısı” ve bunların motiflerine yönelik hazırlanmış 4 açık uçlu soru kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin genel olarak halı ve kilimle ilgili Türk kültürünü yansıtan, el sanatı, ev eşyası ve insan yaşantısı ürünü gibi benzer özellikleri benimsedikleri görülmektedir. Pazırık halısı hakkında pek b*ilgilerinin olmadığı görülmektedir. Örnek halı ve kilim motiflerini genelde doğru yorumladıkları görülmüştür.



 


Türk kültür tarihi, halı –kilim motifleri, Pazırık Halısı, ortaokul öğrencileri
  • KAYNAKÇAArslanoğlu, İ. (2016). Bilimsel Yöntem ve Teknikleri Ders Notları (91). Ankara.Aksoy, M. (2001). Türk Cumhuriyetlerinde ve Türkiye’de Halı-Kilim ve Mezar Taşlarındaki Mezar Damgalar, Ankara: TürkYurdu DergisiKaramağaralı, B. (1998), "Halı Sanatı Üzerine", Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, 27-31 Mayıs, Kayseri. s. 175-185
  • Deniz, B. (2005), Anadolu-Türk Halı Sanatının Kaynakları. Sanat Tarihi Dergisi. Nisan, s. 79-103Diyarbekirli, N. (1972).Hun Sanatı (140). İstanbul. Milli Eğitim Basımevi. Erbek, M. (2002). Çatalhöyük’ten Günümüze Anadolu Motifleri. Ankara. T.C Kültür Bakanlığı. Ergen, B. (2010). Yozgat Yöresi Kilim, Cicim ve Zili Örneklerinin Renk, Motif ve Kompozisyon Özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.Genç, R. (1998). " Kaşgarlı Mahmut'a Göre 11. Yüzyılda Türklerde Dokuma ve Yaygı İşleri", Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, 27-31 Mayıs, Kayseri. s. 131-135.Uraz, M. (1967). Türk Mitolojisi (132). İstanbul: Hüsnütabiat Matbaası.Tekçe, F. (1998). "Pazırık Halısı", Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, 27-31 Mayıs 1996, Kayseri. s. 313-320Kırzıoğlu (Görgünay), N. (1995). Altay’lardan Tuna Boyuna Türk Dünya’sında Ortak Motifler Halılar, Benzeri Dokumanlar, Giysiler, Mimari Eserlerde Değişik Eşya ve Paralarda. Ankara: Türksoy YayınlarıKırzıoğlu (Görgünay), N. (1998). "Altaylarda Pazırık Kurganı'nda Çıkan Motiflerin Anadolu ve Türk Cumhuriyetleri'nde Yaşayan İzlerinden Bazı Örnekler", Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, 27-31 Mayıs, Kayseri. s. 137-150Rosanyi, L. (1971). Türklerde Halıcılık Terimleri ve Halıcılığın Menşei. Türk Kültürü Dergisi, Sayı: 103. s: 615Milli Eğitim Bakanlığı,(2014).İlköğretim 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders KitabıYurtsever, M.R., H, Erkul., D. K., Morkoç. (2013).Örneklerle Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem ve Teknikleri. Ankara: Detay Yayıncılık.Motif 1: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=akrep%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.dekoloji.com%2Fwp-content%2Fuploads%2F2015%2F04%2FAkrep-motif.gif&pos=0&rpt=simage"& HYPERLINK "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=akrep%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.dekoloji.com%2Fwp-content%2Fuploads%2F2015%2F04%2FAkrep-motif.gif&pos=0&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 2: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=a%C5%9Fk%20birle%C5%9Fim%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.kilim.com%2Fimages%2FContent%2Fmotifs%2Flove_and_unison_kilim_motifs_thumb.jpg&pos=16&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 3: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=bereket%20motifi&img_url=http%3A%2F%2Fwww.siskoosman.com%2Fimages%2Fmotifs%2Fmot_fer.jpg&pos=4&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 4: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=%C3%A7engel%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.kilim.com%2Fimages%2Fcontent%2Fmotifs%2Fhook_kilim_motifs_4.gif&pos=14&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 5: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=eli%20belinde%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fuqusturk.files.wordpress.com%2F2011%2F05%2Felibelinde-26.jpg&pos=1&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 6: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=el%20parmak%20tarak%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.kilim.com%2Fimages%2Fcontent%2Fmotifs%2Fhand_finger_comb_kilim_motifs_1.gif&pos=19&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 7: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=g%C3%B6z%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fs-media-cache-ak0.pinimg.com%2F564x%2F12%2F0d%2Fd2%2F120dd271daa15d1dab651bca9032d367.jpg&pos=3&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 8: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=hayat%20a%C4%9Fac%C4%B1%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fs-media-cache-ak0.pinimg.com%2F236x%2F07%2F5e%2Feb%2F075eebadafecb5467090dd7b6d02585e.jpg&pos=8&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 9: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=ko%C3%A7%20boynuzu%20motifi&img_url=http%3A%2F%2Fwww.siskoosman.com%2Fimages%2Fmotifs%2Fmot_ram.jpg&pos=3&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alındı.Motif 10: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=kurt%20izi%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fwww.kilim.com%2Fimages%2FContent%2Fmotifs%2Fwolfs_mouth_kilim_motifs_thumb.jpg&pos=3&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 11: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?p=1&text=ku%C5%9F%20motifi&img_url=http%3A%2F%2Fwww.britishmuseum.org%2Fcollectionimages%2FAN00872%2FAN00872062_001_l.jpg&pos=57&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 13: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=p%C4%B1trak%20im%20motifi&img_url=http%3A%2F%2Fimg.webme.com%2Fpic%2Fs%2Fsevgibilal%2Fimg154c.jpg&pos=3&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 14: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=sa%C3%A7%20ba%C4%9F%C4%B1%20motifi&img_url=http%3A%2F%2Fi1.wp.com%2Fanadoluturkmenleri.com%2Fwp-content%2Fuploads%2F2016%2F02%2Fmotifler_sac_bagi.jpg%3Fresize%3D665%252C120&pos=0&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 15: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?p=2&text=su%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fevhayat.com%2Fwp-content%2Fuploads%2F2015%2F07%2Fsu-yolu-motifi-150x95.jpg&pos=61&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 16: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?p=4&text=y%C4%B1ld%C4%B1z%20kilim%20motifi&img_url=https%3A%2F%2Fupload.wikimedia.org%2Fwikipedia%2Fcommons%2Fthumb%2F7%2F70%2FTurkish_carpet.jpg%2F700px-Turkish_carpet.jpg&pos=123&rpt=simage&lr=11503"lr=11503 2017 adresinden alınmıştır.Motif 17: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=paz%C4%B1r%C4%B1k%20hal%C4%B1s%C4%B1&img_url=https%3A%2F%2Farhivurokov.ru%2Fvideouroki%2Fhtml%2F2014%2F05%2F14%2F98681813%2Fimg5.jpg&pos=1&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 18: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=paz%C4%B1r%C4%B1k%20hal%C4%B1s%C4%B1&img_url=https%3A%2F%2Fdepts.washington.edu%2Fsilkroad%2Fmuseums%2Fshm%2Fshm06222_th.jpg&pos=18&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 19: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=paz%C4%B1r%C4%B1k%20hal%C4%B1s%C4%B1&img_url=https%3A%2F%2Fs-media-cache-ak0.pinimg.com%2F236x%2Fc1%2F32%2F43%2Fc1324393d6bf0fe636089b3a43d471de.jpg&pos=7&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.Motif 20: "https://yandex.com.tr/gorsel/search?text=paz%C4%B1r%C4%B1k%20hal%C4%B1s%C4%B1&img_url=https%3A%2F%2Fxn--b1apmj9c.xn--p1ai%2Fblog%2Fwp-content%2Fuploads%2F2015%2F07%2Fkak-pravilno-sobrat-informaciyu-o-svoem-kovre-foto-5.jpg&pos=9&rpt=simage"rpt=simage 2017 adresinden alınmıştır.
Birincil Dil tr
Konular
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-1856-4483
Yazar: Tuğba ÖZDEMİR (Sorumlu Yazar)
Kurum: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
Ülke: Turkey


Yazar: Mehmet Ali Çakmak (Sorumlu Yazar)
Kurum: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { ijoeec428453, journal = {International Journal of Eurasian Education and Culture}, issn = {2602-4047}, address = {Kadir ULUSOY}, year = {}, volume = {3}, pages = {74 - 98}, doi = {}, title = {ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-}, key = {cite}, author = {ÖZDEMİR, Tuğba and Çakmak, Mehmet Ali} }
APA ÖZDEMİR, T , Çakmak, M . (). ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-. International Journal of Eurasian Education and Culture, 3 (4), 74-98. Retrieved from http://www.ijoeec.com/issue/37148/428453
MLA ÖZDEMİR, T , Çakmak, M . "ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-". International Journal of Eurasian Education and Culture 3 (): 74-98 <http://www.ijoeec.com/issue/37148/428453>
Chicago ÖZDEMİR, T , Çakmak, M . "ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-". International Journal of Eurasian Education and Culture 3 (): 74-98
RIS TY - JOUR T1 - ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ- AU - Tuğba ÖZDEMİR , Mehmet Ali Çakmak Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - International Journal of Eurasian Education and Culture JF - Journal JO - JOR SP - 74 EP - 98 VL - 3 IS - 4 SN - 2602-4047- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 International Journal of Eurasian Education and Culture ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ- %A Tuğba ÖZDEMİR , Mehmet Ali Çakmak %T ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ- %D 2018 %J International Journal of Eurasian Education and Culture %P 2602-4047- %V 3 %N 4 %R %U
ISNAD ÖZDEMİR, Tuğba , Çakmak, Mehmet Ali . "ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK KÜLTÜR TARİHİ AÇISINDAN HALI VE KİLİM MOTİFLERİNİN DİLİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ- PAZIRIK HALISI ÖRNEĞİ-". International Journal of Eurasian Education and Culture 3 / 4 74-98.