Abstract


EĞİTİMDE YAPAY ZEKÂ OKURYAZARLIĞI: ÖĞRETMENLERİN DÜZEYLERİ VE BELİRLEYİCİ FAKTÖRLER

Son yıllarda teknoloji ve bilgisayar sistemlerinde yaşanan hızlı gelişmeler, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin insan yaşamına entegrasyonunu hızlandırmıştır. YZ; sağlık, eğitim, ulaşım, mühendislik, iletişim ve psikoloji gibi farklı alanlarda bireylerin yaşamını dönüştürmekte ve çeşitli kolaylıklar sağlamaktadır. Ancak veri temelli öğrenme sürecine dayanan bu sistemler, önyargılı ya da eksik verilerle beslendiklerinde bilgi hataları ve kişisel veri güvenliğine yönelik ihlaller gibi etik ve güvenlik sorunlarına da yol açabilmektedir. Eğitim bağlamında YZ teknolojileri; öğrenme süreçlerini bireyselleştirme, öğrenci performansını analiz etme ve öğretim uygulamalarını çeşitlendirme açısından önemli fırsatlar sunarken, öğretmen-öğrenci etkileşiminin azalması, motivasyon kaybı, sistemsel arızalar ve siber güvenlik riskleri gibi olası olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, YZ tabanlı uygulamaların eğitimde dengeli, bilinçli ve etik ilkeler doğrultusunda kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, öğretmenlerin yapay zekâya yönelik görüşlerini inceleyerek YZ okuryazarlık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, eğitim düzeyi, görev yaptıkları okulun coğrafi konumu, bilgi teknolojileri kullanım yeterlikleri ve YZ kavramına yönelik bilgi düzeylerine göre YZ okuryazarlıklarının farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan 356 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Nicel yöntemle, tarama modeli çerçevesinde yürütülen araştırmada öğretmenlerin YZ okuryazarlık düzeyleri belirlenmiş ve çeşitli demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.



Keywords

Yapay zeka, yapay zeka okuryazarlığı, öğretmen.





References