Abstract


OKUL ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARDA DOĞA TEMELLİ REKREATİF DENEYİMLER VE ÇEVRESEL ÖĞRENME: ELEŞTİREL ANLATI DERLEMESİ

Bu eleştirel anlatı derlemesi, doğa temelli rekreasyonun okul çağındaki çocuklarda çevresel öğrenmeyle hangi koşullarda ilişkilendirilebileceğini incelemektedir. Katılım, çevre bilgisi, doğaya bağlılık, tutum, davranış niyeti ve gerçekleşen davranış birbirinden ayrılmıştır. Amaçlı olarak seçilen yirmi yayının dokuzu doğa deneyimine ilişkin ampirik araştırma, on biri bulguların yorumlanmasında kullanılan derleme veya bütünleştirici sentezdir. On altı yayının ilgili tam metin bölümleri, dört yayının ise yalnız erişilebilen özetleri kullanılmıştır. Bu çalışma sistematik veya eksiksiz literatür taraması değildir. Doğadaki bir dersten sonraki sınıf katılımı çevreci davranışı göstermez. Kontrollü bir okul programında tutum açısından olumlu sonuç görülürken öz bildirilen davranışta belirgin bir müdahale etkisi gösterilmemiştir. Kamp ve saha gezisi araştırmalarında bağlılık, niyet ve bildirilen davranışa ilişkin sonuçlar değişmektedir. Çocuklarda çevreci davranış müdahalelerini birleştiren meta analiz olumlu bir toplu etki bildirse de doğa temelli rekreasyona özgü bir etki tahmini sağlamaz. Kampta aidiyet ve katılımla doğaya duygusal yakınlık arasındaki ilişki de çevresel eylemin kanıtı değildir. Çalışma, keşif, deneyim üzerine düşünme, yerel sorular ve uygulanabilir eylemi ilişkilendiren bir tasarım önerisi sunmaktadır; bu öneri sınanmış bir model değildir. Türkiye bağlamında erişim, yaş, eğitici desteği ve yerel koşullar değerlendirilmelidir. Doğa temelli deneyimler öğrenme olanağı sunabilir; yalnız katılım, kalıcı çevresel sorumluluğu kanıtlamaz.



Keywords

Doğa temelli rekreasyon, çevre eğitimi, doğaya bağlılık, açık alanda öğrenme, okul çağındaki çocuklar.





References