This study aims to examine the changes resulting from the implementation of a writing model developed based on the creation of concept maps and concept networks. The study was conducted as an experimental research using a quantitative research methodology and a one-group pretest–posttest design. The study group consisted of 30 third-year teacher candidates enrolled in the Turkish Language Teaching Program at a Faculty of Education. The data were collected within the scope of the Writing Education course. Prior to the intervention, participants were asked to write an informative text on a predetermined topic using a conventional writing approach and without any prior preparation. These texts were evaluated as the pretest. Subsequently, the writing model based on concept maps and concept networks, developed by the researcher, was implemented over a four-week period (12 class hours). During the instructional process, students were guided to identify concepts related to the topic, establish hierarchical and semantic relationships among these concepts, organize these relationships through rhetorical structures, and plan and produce their texts in accordance with the conceptual structures they developed. Following the intervention, participants were asked to write another informative text on a different topic, and these texts were evaluated as the posttest. The pretest and posttest texts were scored by three faculty members specializing in Turkish language education using a rubric developed by the researchers, focusing on the dimensions of coherence/cohesion and richness of expression. The mean of the experts’ scores was accepted as the participants’ achievement score. The data were analyzed using a paired-samples t-test. The findings revealed that the writing model based on the construction of concept maps and concept networks significantly improved students’ overall writing achievement and richness of expression at the statistical level. However, no statistically significant difference was found in the coherence and cohesion levels of the texts. Based on these findings, it was concluded that concept maps constitute an effective instructional tool, particularly for enriching written expression by enabling students to elaborate on a topic from different perspectives and develop original viewpoints.

Concept map, concept network, writing instruction, informative writing, Turkish language education.

Bu araştırmada, kavram haritası ve kavram ağı oluşturmaya dayalı olarak geliştirilen bir yazma modelinin uygulama sonucunda meydana gelen değişimi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tek gruplu ön test-son test desenine dayalı deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programının üçüncü sınıfında öğrenim gören 30 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Yazma Eğitimi dersi kapsamında toplanmıştır. Uygulama öncesinde katılımcılardan, belirlenen bir konuda herhangi bir ön hazırlık yapmaksızın geleneksel yöntemle bilgilendirici bir metin yazmaları istenmiş ve bu metinler ön test olarak değerlendirilmiştir. Daha sonra araştırmacı tarafından geliştirilen kavram haritası ve kavram ağı temelli yazma modeli dört hafta boyunca (12 ders saati) uygulanmıştır. Öğretim sürecinde; öğrencilerin konuya ilişkin kavramları belirlemeleri, kavramlar arasındaki hiyerarşik ve anlamsal ilişkileri ortaya koymaları, bu ilişkileri sözbilimsel yapılar aracılığıyla düzenlemeleri ve oluşturdukları kavramsal yapı doğrultusunda metinlerini planlayıp yazmaları sağlanmıştır. Uygulama sonunda öğrencilere farklı bir konuda yeniden bir bilgilendirici metin yazdırılmış ve bu metinler son test olarak değerlendirilmiştir. Ön test ve son test metinleri, Türkçe eğitimi alanında uzman üç öğretim elemanı tarafından geliştirilen rubrik doğrultusunda tutarlılık/bütünlük ve anlatım zenginliği boyutlarında puanlanmış, uzman puanlarının ortalaması başarı puanı olarak kabul edilmiştir. Veriler bağımlı örneklemler için t testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, kavram haritası ve kavram ağı oluşturmaya dayalı yazma modelinin öğrencilerin genel yazma başarılarını ve anlatım zenginliğini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığını, buna karşın metinlerin tutarlılık ve bütünlük düzeyinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığını göstermiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kavram haritalarının özellikle konunun farklı düşüncelerle boyutlandırılması, özgün bakış açılarının ortaya konulması vb. anlatımın zenginleştirilmesine yönelik etkili bir öğretim aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Kavram haritası, kavram ağı, yazma eğitimi, bilgilendirici metin, Türkçe öğretimi.